Verhuizen naar een ander EU-land lijkt eenvoudig. Geen douane, geen visum, geen grenscontrole. Maar vrij verkeer binnen de EU betekent niet regelvrij. Elk land heeft zijn eigen wetten op het gebied van inschrijving, belastingen, autokentekens en zorgverzekering. Wie dat onderschat, loopt tegen onaangename verrassingen aan.
De misvatting over vrij verkeer
Het Schengenakkoord maakt reizen en werken in de EU makkelijk. Op je persoonlijke inboedel worden geen invoerrechten geheven. Tot zover het goede nieuws.
Maar je kunt niet zomaar ergens wonen zonder je aan de lokale administratieve plichten te houden. Elk EU-land heeft eigen regels over inschrijving, belasting en sociale zekerheid.
Inschrijving en verblijfsrecht: de 3-maandenregel
EU-burgers mogen in een ander EU-land verblijven, maar wie langer dan drie maanden blijft, moet zich formeel inschrijven bij de lokale gemeente of bevoegde instantie.
Daarvoor moet je vaak aantonen dat je:
- werk hebt of ingeschreven staat bij een opleiding, of
- over voldoende eigen middelen beschikt om geen beroep te doen op de lokale bijstand, én
- een zorgverzekering hebt met dekking in dat land
Je auto meenemen
Geen invoerrechten betekent géén vrijstelling van registratie. In de meeste EU-landen moet je je auto binnen een bepaalde termijn (vaak één tot zes maanden) omzetten naar een lokaal kenteken en lokale motorrijtuigenbelasting gaan betalen. Doe je dat niet, dan riskeer je boetes.
Fiscale regels: voorkom dubbele belasting
Je fiscale woonplaats bepaalt waar je belasting betaalt. De 183-dagenregel speelt daarin een grote rol: in welk land verblijf je het langst per jaar?
Schrijf je correct uit bij de Nederlandse gemeente (BRP) en meld je aan bij de RNI (Registratie Niet-Ingezetenen) als je geen vast adres meer in Nederland hebt. Zo voorkom je fiscale dubbelingen en onterecht ontvangen toeslagen.
Zorgverzekering en sociale zekerheid
Je Nederlandse basisverzekering vervalt zodra je in het buitenland gaat wonen. Je stapt dan over op het zorgstelsel van je nieuwe land. Gepensioneerden kunnen via het S1-formulier aanspraak maken op zorg in het nieuwe land ten laste van Nederland.
Verhuizen naar Italië is een goed voorbeeld: het Italiaanse gezondheidssysteem (SSN) is toegankelijk voor EU-burgers, maar inschrijving bij de lokale gemeente is daarvoor een vereiste.
Voorbereiding voorkomt problemen
De EU maakt verhuizen makkelijk, maar niet regelvrij. Wie zich goed voorbereidt op de lokale regels van het bestemmingsland, voorkomt boetes, belastingproblemen en administratieve doolhoven.